Start renovatie historisch campusgebouw en voorloper KMSKA
AP Hogeschool en Universiteit Antwerpen investeren 10 miljoen in Tempelgebouw
Het historische Tempelgebouw op de campus van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten en Universiteit Antwerpen krijgt vanaf november een grondige renovatie. Het gebouw diende in de 19e eeuw als museum voor de Antwerpse Academie en lag zo mee aan de basis van het huidige Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). AP Hogeschool en Universiteit Antwerpen investeren samen 10 miljoen euro om het gebouw in ere te herstellen en aan te passen aan de noden van vandaag.
Het Tempelgebouw maakt deel uit van de campus aan de Mutsaardstraat in Antwerpen, waar de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van AP Hogeschool en de Faculteit Ontwerpwetenschappen van Universiteit Antwerpen hun thuis hebben. Sinds 1997 is het gebouw samen met de site beschermd als monument vanwege zijn rijke geschiedenis (zie kader onder), maar vandaag verkeert het in een slechte staat, met o.a. houtrot, stabiliteits- en vochtproblemen.
Renovatie met respect voor het oorspronkelijke gebouw
AP Hogeschool en Universiteit Antwerpen investeren elk 5 miljoen euro in de renovatie. De werken starten op 4 november 2026, onder leiding van Ontwerpatelier Jannes - DMT architecten en aannemer Renotec. In het voorjaar van 2029 moet het Tempelgebouw opnieuw toegankelijk zijn.
De zuid- en westgevel, met hun rijke ornamentiek, worden zorgvuldig gerestaureerd met behoud van hun oorspronkelijke uitstraling. De twee schilddaken krijgen nieuwe leien en isolatie om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren. Er komen ook nieuwe grote glaspartijen in de daken, zonder de oorspronkelijke vorm te wijzigen. Afhankelijk van de erfgoedwaarde worden de bestaande ramen en andere buitenelementen gerestaureerd of vernieuwd. Daarbij zoeken de bouwpartners een evenwicht tussen het behoud van het historische karakter en hedendaagse eisen op het vlak van energiezuinigheid.
Een nieuwe lift zal het gebouw integraal toegankelijk maken. Ook de brandveiligheid wordt grondig verbeterd, zodat het gebouw voldoet aan de geldende regelgeving.
Nieuwe functies voor de campus
"We renoveren niet alleen gevels en daken.", verduidelijkt algemeen directeur van AP Hogeschool, Pascale De Groote. "We geven de ruimtes ook nieuwe mogelijkheden, met onder meer flexibele lokalen voor onderwijs en tentoonstellingen en een aangename refter. Het mooie aan dit project is dat we verleden en toekomst met elkaar verbinden. We bewaren wat waardevol is, maar zorgen er tegelijk voor dat het gebouw opnieuw ten volle kan functioneren als onderdeel van deze levendige campus."
Zo krijgt ook de polyvalente projectruimte Studio Stadswaag er een plek, als onderdeel van een lopend kunstintegratieproject. De Faculteit Ontwerpwetenschappen van Universiteit Antwerpen kijkt al uit naar de opening van het vernieuwde Tempelgebouw. “Na lange tijd zal het gebouw zijn museale en publieke functie voor een stuk terugkrijgen”, zegt decaan Inge Bertels. “De polyvalente ruimte zal gebruikt kunnen worden voor presentaties, lezingen, juryverdedigingen en ook voor exposities. Voor onze studenten en medewerkers gaat dat een absolute meerwaarde zijn.”
De Tempel: Antwerps erfgoed met een verhaal. Tijdens de Franse bezetting verhuisde de Academie voor Schone Kunsten in 1811 van het Beursgebouw naar het voormalige Minderbroedersklooster aan de Mutsaardstraat. Met toestemming van Napoleon werkte architect Mengin plannen uit om de kloosterkerk om te vormen tot een academie met het eerste stedelijke kunstmuseum. Pas in 1841 onderging de voormalige kloosterkerk een ingrijpende verbouwing onder leiding van stadsarchitect Pierre Bruno Bourla. Zo ontwierp hij aan de kant van de Mutsaardstraat een neoclassicistisch inkomgebouw in tempelvorm. Tegen het einde van de 19e eeuw werd het museum te klein en bovendien bleek het gebouw, na een brand op de Stadswaag onvoldoende beschermd tegen brand. In 1875 besliste de stad daarom een nieuw, ruimer museum te bouwen op het Antwerpse Zuid. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen opende uiteindelijk in 1890. De collectie van het Academiemuseum verhuisde naar het nieuwe museum.
Karolien Loriers
Peter De Meyer